درصدد تأمين آن بوده است و تمهيد بعضى از ترتيبات رسمى دربارهء املاك اوقاف از نفوذ ديرين ملاها بسيار كاسته شده است و به استثناى چندجا كه هنوز موجبات تعصب باقى است و يا ممكن است به آسانى برانگيخته شود ، مثل مشهد و اصفهان غير از اغراض ايشان كه همواره طرفدار جانب ارتجاع بوده‌اند مانع عمدهء ديگرى در مقابل حقوق خداداد فرمانروا وجود ندارد . براستى شاه فعلى درحال‌حاضر نمونهء ممتاز زمامدارى مختار مطلق و در عين‌حال واجد سياستى قرين اعتدال بشمار مى - رود ، زيراكه در محدوده‌اى كه اشاره نموده‌ام وى عارى از مسئوليت و فاعل ما يشاء است و حق بىحد و حصرى نسبت به جان و مال هريك از اتباع خويش دارد . فرزندانش استقلال جداگانه ندارند و دور از امكان نيست كه در چشم بهم - زدنى به خاك پستى و يا فقر و تنگدستى فروافتند . وزيران بنابر ميل ملوكانه برقرار و يا خوار مىشوند . فرمانروا يگانه وجود مالك الرقاب است و تمام افراد رسمى اختياراتى از جانب او دارند و هيچ مرجع رسمى نيست كه قادر باشد حقوق و مزاياى وى را محدود سازد و يا آن را تغيير دهد . بنابراين چه اهميت عظيمى به شخصيت آن وجودى وابسته است كه اين همه حق و اختيار در يد اقتدار اوست . خاندان قاجار - به‌طورىكه قبلا ذكر كرده‌ام ناصر الدين شاه ايرانى خالص نيست ، بلكه از نسب ترك و چهارمين پادشاه خاندان قاجار است كه جمعا در حدود يك صد سال سلطنت ايران با ايشان بوده است . قاجاريه كه تاريخ خانوادگى آنها را چند تن از تذكره‌نويسان ايرانى نوشته‌اند و بعضى از آن كتابها به زبان انگليسى هم ترجمه شده است « 1 » نسب خود را به يافث بن نوح مىرسانند و اگر در اعتبار چنين نسب درخشانى هم ترديد نمائيم باز جاى شبهه نيست كه نام طايفهء قاجار از هفتصد سال پيش در تاريخ ياد شده است . يكى از سران اين نژاد بود كه به نيابت از جانب اعقاب چنگيز خان مغول بر سرزمينى از رى تا جيحون حكومت مىنمود . بعدا قاجاريه از شعار و هدف

--> ( 1 ) - « خاندان قاجار » ترجمه از يك نسخهء خطى فارسى بوسيلهء سرهارفردجونز بريجز 1833 ميلادى .